prva strana

Četvrtak, 9. Decembar 2021.

Revija KOLUBARA - Novembar 2003 > dodatak

prijava | registracija

revija

stav

prilike

ljudi

mediji

izbor

kultura

pisma

prošlost

kalendar

dodatak

revija +

arhiva

impresum

pretraga

istraživanja

Valjevski izvori, česme i fontane

Ljiljana Ljiljak

Vidračka česma

- Obnavljanjem paviljona na Vidraku, 1996. godine podignuta je i česma na prilazu ovom vidikovcu. Autor je inž. pejsažne arhitekure Nebojša Lola Anić. Klasičnog, jednostavnog izgleda, priključena je na vodovod.

Kod lovaca - Pred ulazom u Lovački dom, sa desne strane je česma klasično urađena u sklaganom kamenu. Na njoj je tabla sa tekstom: „Lovačko udruženje Braća Nedići 1895-1995“. Česma, podignuta povodom stogodišnjice postojanja društva, bila je skromnija a uređenjem celog prostora oko Lovačkog doma 2000. g., dobila je sadašnji izgled. Autor je Nebojša Lola Anić.

Česma sat - Otvorena je 1994. godine u sklopu uređenja trgovačke, Knez Miloševe ulice. Na malom trgu pred „Brankovinom”, (hotelom „Sekulić”), postavljen je liveni noseći stub, sačuvan iz jednog valjevskog dućana sa početka 20. veka, a na njega sat koji pokazuje vreme na sve četiri strane sveta. Stub je na postamentu-česmi sa četiri mlaza koji izlaze iz bronzanih ploča ukrašenih pletarom. Oko same česme podignut je višeugaoni zid sa stilizovanim sedištima. Valjevci su zamerali da se sa nje teško pije voda, a česti su i komentari da je povelika za tako mali trg. Voda je sa gradskog vodovoda. Česmu je projektovao arhitekta Rista Anđelopolić a ukrasne detalje inž. Nebojša Lola Anić.

Kod krsta - Trg Kod krsta jedno je od kultnih mesta grada. Česma, koja je imala metalni krst dugo je obeležavala prostor na levoj obali Kolubare. Vremenom je zamenila pumpa da bi uklanjanjem krsta, posle Drugog svetskog rata, izvesno vreme bila skoro zaboravljena. Uređenjem Grand- hotela sa trgom i spomenikom Vojvodi Mišiću, 1987/88. godine, postavilo se pitanje uređenja i česme. Autor projekta za ceo prostor i česme je arhitekta Predrag Kojić. Kaže, donekle u šali, da je česma morala da se spusti ispod nivoa trga da ne bi svojom visinom smetala spomeniku. Sama česma urađena je od belog venčačkog kamena, sa ivicama od stilizovanih stubova. Voda izlazi na četiri strane ukoliko nisu odvaljene slavine. Prvobitnih, originalnih se niko više ne seća. Na vrhu je bila kugla od uralskog crvenog mermera koja je često nestajala pa ni autor više ne nabavlja novu. Oko česme, do koje se spušta sa par stepenika, podignut je sa sve četiri strane moćan zid od uralskskog crvenog mermera, namenjen sedenju oko česme pod hladom već poodraslih lipa.

Đačka česma - Nakon više incijativa, podignuta je od priloga đaka Gimnazije 1995. godine u prostranom gradskom dvorištu česma. Iznad dvanaestougaone osnove, urađene u sedri a obložene peščarom, izdiže se postolje sa istim brojem strana i sa osam lula iz kojih teče voda. Iznad se uzdiže šestougaona piramida od sedre iz taorskih majdana koja se završava velikom kuglom od uralskog crvenog mermera. Polja na oba nivoa su od ljiškog pešara. Po zamisli autora ove česme, arhitekte Predraga Kojića, namenjeni su bareljefima sa temom slavljenja i radosti života, sa floralnim motivima. To ni do danas nije urađeno. Voda (sa gradskog vodovoda) iz osam lula stalno ističe, izuzev u zimskom periodu. Ostaće zapamćen skandal iz 2002. kada su gradske službe premazale celu česmu, peščar, sedru i lule sivom, masnom bojom. Trebalo je skoro celo naredno leto da se boja sa peščara ukloni, i postavi nova sedra. Na česmi nema pisanih podataka ni o atoru ni o zadužbini, niti o godini podizanja.